مرجان ها زیبایی آبها

جزایر مرجانی چگونه به وجود می آیند؟
مرجان ها به صورت كلوني يا دسته جمعي زندگي كرده و هر حيوان ريزي كه به آن پوليپ مي گويند ، مانند يك شقايق دريايي ريز مي باشد . پوليپ ها در واقع قسمت زنده ء مرجان هستند كه براي صيد غذا ، تا نتاكول ها يا بازوهاي گيرنده ء خود را به داخل آب رها مي سازند . تكثير آنها يا از راه تقسيم شدن و افزايش حجم و اندازه ء كلوني و يا از طريق ايجاد نوزاد كه به آن پلانولا ( Planula ) مي گويند ، انجام مي گيرد . نوزادها بعدا ٌ دور از كلني و در جاهاي ديگر ساكن شده و رشد و نمو خود را ادامه مي دهند . كلوني هاي حاصله از اين نوزادهاي كوچك در طول هزاران سال ، توانسته اند ايجاد جزاير مرجاني امروزي را بنمايند .
جزاير مرجاني از نظر چگونگي ايجاد به سه دسته تقسيم مي شوند :
1-رگه هاي مرجاني حصاري يا سدي
2-ريشه هاي مرجاني
3-جزاير مرجاني
رگه هاي مرجاني مرجاني حصاري آنهايي هسنتند كه درفاصله ء چند كيلومتري خشكي ايجاد شده و نوعي مرداب يا آب گير در داخل آنها محصور مي باشد. گاهي بزرگي اين آب گيرها به اندازه اي است كه كشتي بزرگ مي تواند در داخل آنها لنگر بيندازد . معروف ترين نوع اين گونه از مرجان ها در استراليا به نام حصار مرجاني بزرگ وجود دارد.مرجان هاي ريشه اي نزديك تر به خشكي تشكيل شده و از زمين به وسيله ء يك آبگير كم عمق جدا مي گردد. معروف ترين نوع آن در هاوايي ديده مي شود . سومين نوع جزاير مرجاني كه داراي شكل بيضوي يا نعل اسبي است ، معمولا ٌ ايجاد آبگيري كم عمق از آب هاي مجــــــاور مي نمايند. هزاران نوع از اين دسته از جزاير مرجاني در اقيانوس هاي آرام و هند پراكنده مي باشند . اگر توده ء زمين كم كم به درون آب فرو رود ، مرجان هاي آن منطقه ايجاد جزاير مرجاني ريشه اي مي نمايند ( به شرطي كه سرعت فرو رفين زمين كمتر از سرعت رشد مرجان ها باشد .) هر چه زمين به فرو رفتن خود ادامه دهد ، توده هاي مرجاني بيشتر و بيشتر جدا شده و آبگير بين آنها و زمين پهن تر مي گردد. سرانجام زمين فرو رفته ازنظرمحوشده و فقط جزيره مرجاني اطراف آن ديده مي شود.

مرجان گلي بونير Bonaire FLOWER CORAL
جرابرمرجاني فقط در جاهايي كه داراي شرايط متناسب هستند ايجاد مي گردند . براي اين منظور به آب گرم ، تور زياد ، و جريان دائمي آب نياز مي باشد. با توجه به اين اختصاصات ، امكان ايجاد آنها فقط در مناطق استوايي وجود دارد. كلسيم مورد نياز جزاير مرجاني تنها به وسيله ء حيوانات ايجاد نشده و حدود 50 درصد آن به وسيله ء گياهان آهكي كه مي توانند كلسيم را در داخل بافت هاي خود ذخيره سازند ، ايجاد مي شود. از اين گياهان مي توان هاليمــــدا ( Halimeda ) و ليتوتامنيــــــــــــــون ( Lithothamnion ) را نام برد .
مرجانها در آکواریوم
همان طور كه همه ميدانيم يكي از بهترين وسايل تزيين و دكوراسيون آكواريومهاي دريايي يا آكواريوم ماهي هاي آب شور كاربرد مرجان در آن است. شكل و بافت زيباي مرجان همواره ما را مشتاق تماشا و ترغيب به خريد و استفاده از ان كرده است .
مرجان همانطور كه ميدانيم مجموعه اي از هزاران جانور آبزي است كه د ركنار يكديگر تشكيل یک شكل زيبا را داده اند و پس از مرگ اسكلت بدنشان باقي مانده و براي ما قابل استفاده است.
مرجان ها خيلي خشك و شكننده هستند بنابر اين وقتي با آنها كار ميكنيم بايد توجه لازم را به خرج دهيم تا قسمتهاي مختلف آن صدمه نديده و نشكند.
وقتي ميخواهيم يك مرجان را براي استفاده در آكواريوم آب شور مان آماده كنيم بايد آن را جوشانده و خوب آبكشي كنيم.تا اگر موجود زنده يا عامل بيماري يا بقاياي اجساد جانوران دريايي ديگر در بين آن باشد از بين رفته و مناسب براي كاربرد در آكواريوم ماهي ها و جانوران آب شور شود.

مرجانها شكلهاي مختلفي دارند كه هر از گاهي انواع جديدتري نيز در بازار عرضه ميشود.
بيشتر مرجان هايي كه در فروشگاه هاي ماهي هاي زينتي و لوازم آن ديده و عرضه ميشوند به رنگ سفيد است اما مرجانهاي رنگي نيز گاهي عرضه ميشود و رنگ هاي قرمز و آبي در آنها ديده شده و بسيار زيبا است .
تركيبي از مرجان هاي سفيد و رنگي ميتواند جلوه زيبايي به آكواريوم آب شور ما بدهد.
امروزه مرجان هاي مصنوعي نيز توليد شده اند كه تقريبا به زيبايي مرجانهاي طبيعي هستند و در شكل ها و رنگ هاي متفاوتي عرضه ميشوند كه ميتواند سليقه متنوع و متفاوت خريداران و علاقمندان مرجان هاي تزئيني را بر آورده و راضي كنند.

مرجان نرم soft coral
مرجان یکی از جانوران دریایی از رده گلسانان است.
گُلسانان یا رده آنتوزوآ، پولیپهای دریایی به شکل گل هستند و به اندازههای کوچک یا بزرگ یافت میشوند. بافت و ترکیب آنها نسبتاً محکم است و به علت وضع مری و دیوارههای داخلی آن به تقارن دو شعاعی، تمایل دارند. همگی به شکل پولیپ هستند که معمولاً بر روی تختهسنگها ثابت میباشند و هیچ نوع تغییر محل نمیدهند. گاهی جدا و منفرد زندگی میکنند ولی غالبا کلنیهای بزرگ درست میکنند. این جانوران در آبهای گرم سطحی فراوان هستند ولی بعضی در آنها در دریاهای قطبی ساکن هستند و گونههای مختلف از خطوط جذر و مد تا اعماق ۵۳۰۰ متری یافت میشوند. رده آنتوزوآ کنیداریاهای کاملاً دریایی بوده که منحصراً به صورت پولیپ مشاهده میشوند.
زیرردهها و راستهها
رده آنتوزوآ به دو زیر رده تقسیم میشود:
- زیررده آلسیوناریا Alcyonaria یا اکتاکورالیا(Octacoralia) یا مرجانهای هشتتیغهای.
- زیررده زوآنتاریا (zoantariaZoantaria) زیر رده زوآنتاریا نام دیگر آن مرجانهای سنگی میباشد. دارای اسکلت آهکی میباشند. اسکلت یک پولیپ تنها یا هر یک از افراد کلنی را «کورالیت»(Corallite) و اسکلت یک مجموعه کلنی را «کورالوم»(Corallum) مینامند.
زیررده زوآنتاریا به سه راسته تقسیم میشود :
- راسته روگوزا(Rugosa) یا تتراکورالها (Tetracorales) یا مرجانهای چهار تیغهای.
- راسته مرجان های تختهای (تابولاتا)
- راسته مرجانهای سنگی یا مرجانهای ششتیغهای.

پوليپ مرجان bright yellow coral polyp
ساختمان بدن مرجانها یا کلسیتی است یا سلیسی می توان انها را مرز بین حیوانات وگیاهان دانست و معمولاٌ به صورت اجتماعی زندگی می کنند حدود 25 درصد از زندگی در دریا را در خود جای داده اند مرجان هاهم تولید مثل جنسی دارند و هم غیر جنسی در تولید مثل غیر جنسی از طریق جوانه زدن این کار انجام می گیرد به طوری که ثابت در کنار یکدیگر قرار گرفته ویا در مجاورت همدیگر قرار می گیرند و تشکیل ریفهای مرجانی یا کلنی می دهند مهمترین ویژگی انها این است که فقط می توانند در اب زندگی کنندوساکن مناطق کم عمق دریا هستند وبه مهمترین چیزی که نیاز دارند نور کافی است باجلبک های سبز تک سلولی نیز زندگی می کنند و حیات بسیاری از گونههای ماهیها به مرجانها وابسته است، چون مرجانها محلی برای پنهان شدن و اسكان و نیز ذخیره غذا برای ماهیها ایجاد میكنند با وجود اینكه مناطق مرجانی زیر دو درصد از سطح اقیانوسها را میپوشانند، اما حیات سه چهارم گونههای گیاهی و جانوری در دریا به آنها وابسته بوده و این مناطق بیش از ۷۰ درصد زیستگاههای ماهیان شیلاتی دنیا را شامل میشوند. مرجانها بر روی صخره های ابی وبسیا ر ظریفند و به سادگی تخریب می گردند و سالها طول می کشد تا باز سازی شوند برای مثال یک مرجان دریایی 20 سال طول می کشد تا به اندازه سر یک انسان رشد کند بیشتر صخره های مرجانی دنیا اکنون تخریب شده اند ودر بعضی از مناطق مانند فلیپین کاملاٌ نابود گردیده اند.
خطرات عمده که صخره های آبی را تهدید می کند:
1 - صنعت توریست بدون کنترل
2- لایروبی واحیای زمین جهت ساختن هتل ها فرودگاها وبندر گاها
3- جمع اوری صدف ها برای یادگیری
4- ماهیگیری بیش از حد توسط ماهی گیران از جمله استفاد ه از دینامیت برای کشتن تعداد زیادی از ماهیان
۵- جدا كردن مرجانها از زیستگاه
۶- استفاده تزئینی از آنها،
۷- لنگر انداختن قایقها و كشتیها و كندن تخته سنگهای مرجانی ،
۸- شكار ماهیها با تفنگهای نیزهای،
9- صید و صادرات ماهیان تزئینی،
10 - رهاسازی فاضلاب به دریا و نشستن جلبكها روی مرجانها و رقابت برای جذب نور خورشید
11-استفاده از صخرهای مرجانی برای ساختن جاده ها و خانه ها
12-الودگی توسط سم دفع افت کش ها و کودهای کشاورزی توسط تخلیه فاضلابها و نسبت سوخت ها
خشک کردن دریاها والودگی دریاها گسترش شهرک های ساحلی ماهی گیری بیش از حد گرم شدن زمین اب شدن یخها ی قطبی شکاف لایه اوزون وصخره های مرجانی توسط ستاره دریایی تاج خاری که از مرجان ها تغذیه می کنند تهدید می شوند اینگونه از از ستاره های دریایی که میزان رشد جمعیت زیادی را دارند اسیب بسیاری به سخره های ابی وارد کرده اند هر ستاره دریایی تاج خار ی می توانند سالانه بیش از 5 متر مربع مرجان مصرف کنند تنها اسکلت مرجان مرده را باقی می گذارد که توسط حرکات موج ها روی هم انباشته می گردند برداشت های غیر قانونی تعداد زیادی از مرجان ها اطراف جزیره لاوان هندو رابی وکیش توسط صیادان ویا توریست ها وبستر برفی از نقاط به ویژه ساحل شرقی کیش و شمال لاوان به کلی برهنه گشته اند تعداد زیادی از این مرجان ها توسط افراد سود جو به ساختمان های تجاری وبوتیک های شهر تهران به بهای 30000الی 90000 ریال به فروش می رسند.
الودگی در زیستگاه مرجان ها
تعداد نامشخصی از مرجان ها احتمالاٌ بر اثر الودگی های گوناگون از جمله ته نشین شدن غیر عادی وسرعت ناشی از:
1-اسکلت سازی در کیش
2-نشست نفت و یا سایر عوامل الوده کننده
3-سرعت ناشی از خاک برداری در تنب کوچک و بزرگ
به این نتیجه رسیده اند که تغیرات طبیعی در درون یک اجتماع مرجانی ابسنگ ساز احتمالاٌ
تاثیر هر گونه الودگی را محو می کنند.